Səhərlər yataqdan durub ilk addımı atarkən dabanda kəskin, batıcı bir ağrının olması **Daban Şporu (Plantar Fasiit)** xəstəliyinin ən tipik göstəricisidir. Bir neçə addım yeridikdən sonra ağrının azalması pasiyentləri aldadır, lakin günün irəliləyən saatlarında, xüsusilə ayaqüstü qaldıqca ağrı yenidən qayıdır. Bakının 6 filialında fəaliyyət göstərən reabilitasiya mərkəzlərimizdə **daban şporunun zərbə dalğalı terapiya (ESWT), fərdi dabanlıqlar və xüsusi reabilitasiya idmanları ilə 95% uğurlu əməliyyatsız müalicəsini** həyata keçiririk.
Daban Şporu və Plantar Fasiit Nədir?
Ayağımızın altında, daban sümüyündən barmaqlara doğru uzanan və pəncə qövsünü saxlayan **plantar fasia** adlanan qalın bir bağ toxuması yerləşir. Bu bağın həddindən artıq gərilməsi, mikrotravmalar alması və iltihablaşması **Plantar Fasiit** adlanır. Əgər bu problem uzun müddət müalicə olunmazsa, bədən həmin gərgin bağın daban sümüyünə yapışdığı yerdə sümük çıxıntısı əmələ gətirir ki, buna da **Daban Şporu** deyilir. Yəni əslində ağrını verən sümük çıxıntısı deyil, bağın özünün iltihabı və gərginliyidir.
Diaqnostika və Ağrının Digər Səbəblərindən Fərqləndirilməsi
Daban ağrısı hər zaman daban şporu demək deyil. Rentgen müayinəsində şpor (sümük çıxıntısı) görünsə belə, ağrının əsl səbəbi fərqli ola bilər. Diaqnoz üçün həkim baxışı və bəzən Ultrasəs və ya MRT müayinəsi mühümdür.
| Xəstəlik | Ağrının Xarakteri və Yeri |
|---|---|
| Plantar Fasiit (Şpor) | Dabanın altında, ilk addımlarda kəskin olur. |
| Axill Tendiniti | Dabanın arxa hissəsində, baldırın aşağısında ağrı. |
| Tarsal Tunel Sindromu | Pəncənin iç tərəfində və dabanda yanma, keyimə, gizildəmə (sinir sıxılması). |
Daban Şporunun Səbəbləri Hansılardır?
- Yanlış ayaqqabı seçimi: Dabanı çox sərt, düz və ya çox hündür ayaqqabılardan uzun müddət istifadə etmək.
- Artıq çəki: Ayaq tağına düşən təzyiqin artması və daban yastıqçığının əzilməsi.
- Düztabanlıq (yastıpəncəlik) və ya yüksək pəncə qövsü: Basış pozğunluğu səbəbindən pəncə bağının normadan çox dartılması.
- Gün ərzində sərt zəmində uzun müddət ayaqüstü qalmaq (məsələn, müəllimlər, bərbərlər, cərrahlar).
- Baldır əzələlərinin (tendo achilles) həddindən artıq gərgin və qısa olması.
Əməliyyatsız Daban Şporu Müalicəsi və İdmanlar
Klinikamızda daban ağrılarının aradan qaldırılmasında aşağıdakı kompleks protokollardan istifadə edirik:
- ESWT Terapiyası: Adətən həftədə 1 və ya 2 seans olmaqla ümumilikdə 3-5 seans ərzində yüksək təsir göstərir.
- Plantar Fasiya və Baldır Gərmə İdmanları: Səhər yatmazdan əvvəl və yataqdan qalxmadan əvvəl dəsmal ilə pəncəni özünə doğru dartmaq bağın elastikliyini bərpa edir. Divara söykənərək baldırı (axill vətərini) gərmək ən mühüm idmandır.
- Kinesioteypinq (Lentləmə): Ayaq tağını dəstəkləmək və bağa düşən yükü azaltmaq üçün xüsusi yapışqan lentlər tətbiq edirik.
- Fərdi Ortopedik Dabanlıqlar və Ayaqqabı Seçimi: Pasiyentin ayaq basış analizinə uyğun olaraq hazırlanan dabanlıqlar və ya silikon daban yastıqları problemin təkrarlanmasını əngəlləyir.
xə Daban Ağrılarına Son Qoyun!
Hər səhər ağrı ilə oyanmaq məcburiyyətində deyilsiniz. Bakının 6 filialında müasir ESWT və reabilitasiya proqramımızdan yararlanın.
📅 İndi Qəbula YazılTez-Tez Verilən Suallar
Daban şporunu tamamilə sağaltmaq olar?
Bəli, plantar fasiit (daban şporu) müasir fizioterapiya, ESWT və daban gərmə idmanları ilə 95%-dən çox pasiyentdə tamamilə sağalır. Əsas məsələ daban altındakı qalın bağın gərginliyini aradan qaldırmaqdır.
Evdə daban ağrısını necə yüngülləşdirmək olar?
Səhər yataqdan qalxmadan əvvəl pəncə və baldır gərmə hərəkətləri etmək, gün ərzində daban altına dondurulmuş su butulkası qoyub diyirləmək və evdə heç vaxt yalınayaq gəzməyib yumşaq ortopedik tərliklərdən istifadə etmək ağrıları əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Daban şporu əməliyyatı mütləqdirmi?
Xeyr. Cərrahi əməliyyat yalnız və yalnız bütün müalicə yolları (fizioterapiya, ESWT, iynələr, idman) 6 aydan çox tətbiq edildiyi halda heç bir fayda vermədikdə düşünülə bilər. Lakin əksər hallarda konservativ müalicə kifayət edir.
Kortizon iynəsi vurdurmaq faydalıdırmı?
Dabana vurulan steroid (kortizon) iynələri qısa müddətdə ağrını kəsə bilər, lakin toxumanı zəiflətdiyi üçün plantar fasianın qopmasına (yırtılmasına) və daban yastıqçığının əriməsinə səbəb ola bilər. Ona görə də ESWT daha təhlükəsiz və qalıcı metoddur.
